A mund të ndikojë dashuria te pesha trupore? Jo vetëm si metaforë, por si proces biologjik. Një studim i ri i UCLA Health, i botuar në revistën shkencore Gut Microbes, sugjeron se cilësia e një marrëdhënieje bashkëshortore, sidomos kur ka mbështetje të fortë emocionale, mund të lidhet me një profil më të shëndetshëm metabolik dhe me rrezik më të ulët për mbipeshë.
Ideja qendrore është kjo: marrëdhëniet e mira nuk na bëjnë thjesht të ndihemi më mirë, por mund të aktivizojnë një bosht të integruar mes trurit, zorrëve dhe hormoneve. Kjo, sipas studiuesve, mund të ndikojë te oreksi, te vetëkontrolli përballë ushqimit dhe te mënyra si trupi menaxhon energjinë.
Si u bë studimi
Në kërkim morën pjesë 94 të rritur nga zona e Los Anxhelosit. Studiuesit mblodhën të dhëna për statusin martesor, nivelin e mbështetjes emocionale që pjesëmarrësit ndjenin nga partneri, indeksin e masës trupore (BMI), zakonet ushqimore dhe kushtet socioekonomike.
Pastaj erdhi pjesa më interesante: pjesëmarrësit bënë rezonancë magnetike të trurit ndërsa shihnin imazhe ushqimi, dhanë analiza gjaku për matjen e oksitocinës dhe dorëzuan mostra për të analizuar metabolitët e prodhuar nga mikrobioma e zorrëve. U vlerësuan gjithashtu edhe për sjellje problematike ndaj ushqimit dhe shenja që lidhen me varësi nga ushqimi.
Çfarë doli në pah
Rezultatet treguan se personat e martuar që raportonin mbështetje të lartë emocionale nga partneri kishin, mesatarisht, BMI më të ulët dhe më pak shenja të dëshirës së pakontrollueshme për ushqim, atë shtysën e fortë që të duket sikur s’e frenon dot.
Në imazhet e trurit u pa një element i rëndësishëm: këta individë shfaqnin aktivizim më të madh të korteksit prefrontal dorsolateral, zonë që lidhet me vetëkontrollin dhe menaxhimin e impulseve. Me fjalë të thjeshta: një marrëdhënie me mbështetje të mirë mund të shoqërohet me një aftësi më të madhe për t’i rezistuar tundimeve ushqimore.
Studiuesit ngrenë një tezë të fortë: cilësia e marrëdhënieve mund të ketë peshë për shëndetin fizik, në një nivel të krahasueshëm me faktorë klasikë si aktiviteti fizik dhe ushqyerja.
Zorrët flasin po aq sa truri
Përfitimi nuk ndalet te truri. Analizat e metabolitëve të zorrëve treguan një profil më të favorshëm te personat me marrëdhënie më të mbështetura emocionalisht: nivele më të larta të disa përbërjeve anti inflamatore si indoli dhe indoli 3 karboksilat, si edhe nivele më të ulëta të disa metabolitëve që konsiderohen të dëmshëm, mes tyre 3 indoksil sulfati.
Këto molekula lidhen me imunitetin, inflamacionin, metabolizmin e energjisë dhe edhe me ekuilibrat neurokimikë që ndikojnë te humori. Pra, mund të kemi një lloj “nënshkrimi biologjik” të një zorre më të shëndetshme, që mbështet më mirë ekuilibrin metabolik.
Roli i oksitocinës
Një tjetër hallkë e rëndësishme është oksitocina, hormoni që shpesh quhet në mënyrë popullore “i dashurisë”, sepse lidhet me lidhjet sociale dhe afektive. Pjesëmarrësit me marrëdhënie më të forta dhe mbështetëse kishin nivele më të larta oksitocine.
Hipoteza e studiuesve është se oksitocina mund të veprojë si një urë: të ndikojë si te mënyra si truri reagon ndaj sinjaleve ushqimore, ashtu edhe te prodhimi i metabolitëve të dobishëm në zorrë. Në këtë mënyrë, një marrëdhënie e qëndrueshme dhe e kënaqshme mund të ushqejë, fjalë për fjalë, një bosht truri, zorrë, hormone që e mban më të balancuar edhe peshën.
Megjithatë, ky studim hap një dritare interesante: kur flasim për obezitetin dhe shëndetin metabolik, ndoshta nuk mjafton vetëm të numërojmë kaloritë dhe hapat. Ndoshta duhet të shohim edhe një faktor që zakonisht e lëmë jashtë analizave mjekësore: cilësinë e lidhjeve tona afektive dhe mbështetjen emocionale që marrim çdo ditë.
