Nga pajisje që bllokojnë aplikacionet, te kthimi te telefonat “jo smart”, nëntë njerëz rrëfejnë çfarë funksionoi vërtet për të ulur skrollimin dhe për t’u kthyer më të pranishëm.

Shumë kohë më parë, para se përzierja e Reels, TikTok dhe X ta bënte të vështirë shkëputjen nga ekrani, autorja e këtij rrëfimi gjendej në një festë kur DJ i zgjati telefonin për të shtuar një këngë në listë. Gjëja e parë që i ra në sy ishte fakti se Spotify ishte bardhë e zi. DJ shpjegoi se kishte aktivizuar modalitetin “grayscale” për ta bërë skrollimin më pak tërheqës për trurin. Autorja e provoi menjëherë dhe, për një periudhë, funksionoi.

Por me kalimin e kohës, siç ndodh shpesh me zakonet, truri gjen rrugëdalje. Bardhë e zi nuk e ndaloi më “telefonin në shtrat”, as dëshirën për të kontrolluar pafund lajme të rënda, përmbajtje të prodhuara me inteligjencë artificiale dhe opinione të ndezura. Megjithatë, dëshira për t’u larguar nga ekranet u bë më e fortë se kurrë, sepse në vend të jetës reale, dita rrezikonte të rrëshqiste në video pa vlerë dhe skrollim pa fund.

Kështu, në vitin 2026, vendimi ishte i thjeshtë: të dëgjohej ajo “zëri i brendshëm” që të kujton se ke vetëm një jetë dhe nuk do ta kalosh online. Jo me perfeksion, por me përpjekje të vetëdijshme. Autores i hyri një sërë strategjish, nga një pajisje fizike që bllokon aplikacione, te vendosja e një orari të prerë mbrëmjeje pa ekran, dhe aktivizimi i “Mos shqetëso” për periudha të gjata.

Më poshtë janë këshillat që, sipas njerëzve që ia dolën vërtet, funksionojnë më mirë.

1. Blloko aksesin te aplikacionet, fjalë për fjalë
Disa njerëz thonë se zgjidhja më e fortë nuk është “më shumë vullnet”, por një pengesë reale. Një pajisje si Brick, që e bllokon hyrjen në aplikacione derisa ta riaktivizosh manualisht, u ka dhënë ndjesinë e lirisë sepse ua heq tundimin nga duart. Ideja është e thjeshtë: nuk ke akses derisa të kthehesh në shtëpi, ose derisa të vendosësh vetë ta “hapësh” sërish.

Për ata që punojnë në media dhe rrjete sociale, kjo pengesë fizike u duk më efikase se kufijtë e brendshëm të telefonit, sepse varësia nga aplikacionet shpesh i gjen mënyrat për t’i anashkaluar rregullat.

2. Bëje fizikisht të vështirë përdorimin e telefonit
Disa e kanë zgjidhur duke e bërë përdorimin e telefonit të pakëndshëm, jo me ndëshkim, por me prag praktik. Një konsulente e bukurisë dhe teknologjisë tha se vendos një mbajtëse në kyçin e dorës: nëse nuk lëviz dot mirë kyçin dhe gishtat, nuk skrollon dot. Të tjerë e mbajnë telefonin larg, qëllimisht. Në zyrë e lënë në tavolinë. Në shtëpi, në një dhomë tjetër. Kur duhet të çohesh për ta marrë, truri shpesh heq dorë.

3. Kthehu te mjete shumë më pak “smart”
Një gazetare bukurie tregoi se mbajti për një kohë të gjatë një model të vjetër telefoni dhe përdor ende telefon fiks. Për të, çelësi nuk është të shpenzosh para për aplikacione kundër varësisë, por të ndërrosh atë që e mbush kohën: hobi, aktivitete me duar, kohë me njerëz, libër në letër, film pa ndërprerje.

Një shkrimtare dhe redaktore rrëfeu se përdori një telefon me kapak për nëntë muaj. Fjeti më mirë, ishte më e pranishme, më kreative. Marrëdhëniet u bënë më të vërteta, sepse kërkonin përpjekje reale. Më pas u kthye te smartphone vetëm për prakticitetin e mesazheve, por pa rrjete sociale dhe me bllokim gjatë orarit të punës.

4. Vendos kufij që nuk ke si t’i shkelësh
Disa njerëz u lodhën nga truket e vogla, modaliteti bardhë e zi, aplikacione të ndryshme, lënie telefoni në shtëpi, dhe gjetën diçka më “të hekurt”: ta bëjnë telefonin të mërzitshëm dhe kufijtë të pakalueshëm.

Një zgjidhje ishte vendosja e një kodi prindëror mbi aplikacionet e rrjeteve sociale. Ti ke një limit ditor dhe nuk mund ta tejkalosh, sepse nuk e ke kodin. Për dikë tjetër, ndryshimi erdhi nga një paketë e thjeshtë: fshiu aplikacionet, çaktivizoi njoftimet, dhe e la telefonin në dhomë tjetër. Vetë akti i të ngriturit për ta marrë, bën diferencë.

5. Përdor smartphone si mjet, jo si argëtim
Një studente e ciklit të dytë tha se e “kthyen” telefonin në objekt funksional. Ajo e riorganizoi ekranin fillestar që t’i ngjante një telefoni të vjetër, hoqi elementët që të ftojnë të rrish brenda aplikacioneve dhe e përsërit këtë rregullim herë pas here. Kjo e ndihmoi të mos e përdorë telefonin si televizor të xhepit, por si vegël për gjërat e nevojshme.

Çfarë del në fund nga këto rrëfime
Pika e përbashkët nuk është motivimi, por struktura. Njerëzit që e ulën vërtet kohën në telefon nuk u mbështetën vetëm te “do ta bëj”, por krijuan pengesa, rutina dhe zëvendësime konkrete: një bllokim fizik, një distancë fizike, një kufi i pakapërcyeshëm, ose një telefon më pak tërheqës.