Episodi i “Falsissimo” zhduket. Llogaritë bllokohen. Videot hiqen. Fabrizio Corona flet për censurë, përmend “dekretin bullgar” dhe e krahason veten me Enzo Biagi, Michele Santoro, Daniele Luttazzi. Por, ndërsa denoncon “mbylljen e gojës”, shifrat vazhdojnë të rriten. Është thjesht thashethem që e ka kaluar kufirin, apo kemi të bëjmë me një qark të shkurtër më të thellë mes rregullave, pushtetit privat dhe një publiku që e kthen çdo polemikë në fenomen viral?
Për të kuptuar nëse bëhet fjalë vërtet për censurë apo për zbatim të rregullave, duhet nisur nga faktet. Ditët e fundit, profilet personale të Fabrizio Corona dhe ato të lidhura me formatin “Falsissimo” janë hequr nga Instagram dhe Facebook. Vendimi është marrë nga Meta pas një veprimi të zyrës ligjore të Mediaset, e cila përmes një serie paralajmërimesh ka sinjalizuar shkelje të shumta: nga përdorimi i paautorizuar i imazheve të mbrojtura nga e drejta e autorit, deri te përhapja e përmbajtjeve të konsideruara shpifëse dhe mesazheve të urrejtjes.
E njëjta linjë është ndjekur edhe nga Google, që i ka hequr videot e “Falsissimo” nga YouTube për shkelje të rregullave mbi të drejtat e autorit, veçanërisht për përdorimin e materialeve pa autorizim, dhe si masë vetëmbrojtjeje për të shmangur pasoja të tjera ligjore. Sipas shpjegimit të platformave, bëhet fjalë për një heqje teknike, jo për një ndërhyrje në “thelb” të përmbajtjes, por në mosrespektimin e rregullave që lejojnë publikimin.
Megjithatë, Corona nuk u ndal. Pas bllokimit, ai e ripublikoi episodin duke hequr imazhet e kontestuara dhe duke shtuar përmbajtje të reja, këtë herë ndaj Alfonso Signorini. Një lëvizje që, sipas avokatëve të moderatorit, do të kishte shkelur një urdhër të Gjykata Civile e Milanos, firmosur nga Roberto Pertile më 26 janar, ku parashikohej heqja e përmbajtjeve të konsideruara shpifëse, ndalimi i publikimeve të reja dhe dorëzimi i materialeve që Corona zotëronte. Mbrojtja e ish “mbretit të paparacëve” ka njoftuar se do të kundërshtojë vendimin, që tani do të shqyrtohet nga një trupë gjyqtarësh civilë.
Në këtë pikë, çështja pushon së qeni vetëm mediatike dhe bëhet juridike. Marco Travaglio, në një editorial në Il Fatto Quotidiano me titull “Oggi a me domani a te”, ngriti temën e precedentit: sipas tij, një urdhër “paraprak” për të mos publikuar përmbajtje të reja do të nënkuptonte një formë censure parandaluese, duke lejuar të vendoset çfarë është shpifje pa u parë apo lexuar ende. Një parim që, siç argumenton ai, do të vlente për këdo, sidomos për ata që nuk janë pjesë e Urdhrit të Gazetarëve.
Avokatja Caterina Malavenda nuk hyn në detajet e rastit Corona, por flet për parimin ligjor: Meta dhe Google mund të bllokojnë video dhe faqe nëse shkelen rregullat e së drejtës së autorit. Sa i përket bllokimit “parandalues”, rrjetet sociale dhe blogjet nuk gëzojnë të njëjtën mbrojtje si shtypi dhe faqet informative nga neni 21 i Kushtetutës italiane dhe, teorikisht, mund të sekuestrohen. Gjyqtari, shpjegon ajo, verifikon herë pas here nëse ka kushte për të ndërhyrë. Mund të ndalojë shpërndarjen e një materiali nëse mendon se duhet vepruar menjëherë për të shmangur një dëm të pariparueshëm dhe nëse konstaton ekzistencën “në parim” të së drejtës së atij që kërkon bllokimin. Në rastet e shpifjes, e drejta e kronikës nuk zbatohet nëse mungon e vërteta, mungon etika e gjuhës ose interesi publik dhe, për pasojë, mund të urdhërohet bllokimi, duke ndaluar publikime të reja.
Ndërkohë, në planin penal, Prokuroria e Milanos ka hapur disa pista hetimore: nga hipoteza të shpifjes së rënduar dhe përhapjes së materialeve intime pa pëlqim ndaj Corona, deri te bashkëpunimi në shpifje dhe përvetësimi i materialeve që mund të përfshinin edhe menaxherë të Google. Paralelisht, është në zhvillim edhe një tjetër hetim për akuza të rënda që përfshijnë Alfonso Signorini, pas një kallëzimi të bërë nga Antonio Medugno. Në anën tjetër, avokati Ivano Chiesa, mbrojtës i Corona-s, e quan situatën një operacion censure “të denjë për vende jo demokratike”, duke këmbëngulur se synimi ka qenë ta heshtin. Ndryshe shprehet Meta, që përmes një zëdhënëseje përsërit: “I kemi hequr llogaritë për shkelje të shumëfishta të standardeve të komunitetit.”
Por përtej sallave të gjyqit, rasti Corona është mbi të gjitha një fenomen mediatik. Një “stuhi”, siç e quan Massimo Scaglioni, profesor i Ekonomisë së Medias në Università Cattolica del Sacro Cuore dhe drejtues i CeRTA, ku janë përfshirë YouTube, rrjetet sociale dhe platformat e transmetimit, deri te Netflix, ku është publikuar Io sono Notizia. Një sistem “përforcimesh të kryqëzuara” ku YouTube shërben si qendra e gravitetit, ndërsa TikTok dhe Instagram si motor rilançimi, duke e copëzuar rrëfimin në copëza të shkurtra virale. Sipas vlerësimit të Scaglioni-t, nga dhjetori në shkurt tejkalohen 60 milionë shikime gjithsej, me mbi 6 milionë ndërveprime, shifra të krahasueshme me televizionin e gjerë, në një periudhë që tradicionalisht konsiderohet “jashtë sezoni” për ekranin.
Në fund, Fabrizio Corona akuzon sistemin që, sipas tij, e ka krijuar dhe ushqyer, por ndërsa debati ndizet mbi atë që është e lejuar dhe atë që nuk është, ai feston milionin e abonentëve në YouTube. Do të mjaftonte që një pjesë e tyre të paguante nga pesë euro për përmbajtje “premium” që të ardhurat të afroheshin me pesë milionë në pak ditë. Në të mirë apo në të keq, në këtë ekonomi të vëmendjes, ai vazhdon të fitojë. Të paktën, kështu duket.
