Vaji i ullirit ekstra i virgjër dhe limoni i freskët kanë qenë prej kohësh “mbretër” si në kuzhinën e shëndetshme, ashtu edhe në kurat shtëpiake. Tani kjo dyshe ka gjetur një rol të ri: një “shot” në mbrëmje për mirëqenie që po qarkullon fort në rrjete sociale. I hedhur në një gotë, jo mbi sallatë, ky kombinim i thjeshtë po promovohet si një ritual i vogël, por “i fuqishëm”, që thuhet se mbështet gjithçka nga lëkura me shkëlqim deri te tretja më e lehtë.

Kur merren bashkë në mbrëmje, vaji i ullirit ekstra i virgjër dhe lëngu i limonit thuhet se veprojnë në mënyrë sinergjike, duke krijuar një përzierje të butë antioksidante me efekt “pastrues”. Ata që e praktikojnë pretendojnë se ky kombinim ndihmon sistemin imunitar, nxit prodhimin e kolagjenit dhe e ndihmon trupin të “rivendoset” gjatë natës.

Koha, sipas kësaj logjike, është thelbësore: përzierja e thartë merret para gjumit për të mbështetur tretjen, për të nxitur rregullsinë dhe për të favorizuar një gjumë më të thellë.

Ja si supozohet se funksionon: vaji i ullirit ndihmon “lubrifikimin” e traktit intestinal, ndërsa lëngu i limonit stimulon prodhimin e lëngjeve gastrike. Së bashku, ato synojnë një tretje më të rrjedhshme dhe një kalim më efikas të ushqimit në zorrë, që mund të përkthehet në ndjesi më të lehtë gjatë natës dhe, si pasojë, pushim më të qetë.

Një lugë gjelle vaj e përzier me lëngun e gjysmës së një limoni përshkruhet gjithashtu si mbështetje për mëlçinë. Në qarqet e “wellness”-it, kjo pije i atribuohet një veprimi drenues, detoksifikues dhe pastrues, që mund të ndihmojë proceset natyrore të “pastrimit” të trupit dhe të zbusë kapsllëkun e herëpashershëm.

Përtej tretjes, fansat përmendin edhe efekte më të gjera: përbërësit anti-inflamatorë të vajit të ullirit, bashkë me antioksidantët bimorë dhe vitaminat e limonit, lidhen shpesh me shëndetin e zemrës, rehati për nyjet dhe nivele më të shëndetshme të kolesterolit.

Pse para gjumit?
Mbrëmja konsiderohet momenti ideal për këtë ritual. Disa influencerë të wellness-it vënë në dukje se vaji i ullirit përmban sasi të vogla përbërësish që lidhen me ciklin gjumë-zgjim, ndërsa efekti i tij “qetësues” dhe ngopës mund të të bëjë të ndihesh më i relaksuar. Pa llogaritur: kur tretja ecën më mirë, ke më pak gjasa të ndihesh i fryrë apo i parehatshëm natën, çka e bën më të lehtë të të zërë gjumi, edhe pas një vakti të rëndë.

A funksionon vërtet?
E gjitha tingëllon bukur, por a ka prova shkencore që i mbështesin të gjitha këto? Disi po, por vetëm në mënyrë të lirshme.

Vaji i ullirit dhe lëngu i limonit kanë, pa dyshim, përfitime shëndetësore secili më vete. Në studime, vaji i ullirit lidhet vazhdimisht me përfitime kardiovaskulare kur është pjesë e një diete të përgjithshme të shëndetshme. Dhe ka edhe disa prova klinike në zhvillim që sugjerojnë se vaji i ullirit ekstra i virgjër mund të përmirësojë shpeshtësinë e jashtëqitjes dhe kapsllëkun.

Sa për limonin, dihet mirë që vitamina C (që limoni e përmban) është e domosdoshme për sintezën e kolagjenit dhe për një sistem imunitar të fortë. Por nuk ka shumë prova se pirja e pak lëng limoni natën sjell ndryshim të dukshëm në lëkurë apo imunitet, sidomos nëse gjatë ditës merr mjaftueshëm vitaminë C nga ushqimet.

Për “detoksin” e mëlçisë, evidenca po ashtu nuk është e fortë. Edhe pse vaji i ullirit përmban pak melatoninë, përqendrimet e raportuara janë shumë të vogla dhe nuk ka prova solide që një lugë gjelle vaj para gjumit të japë melatoninë të mjaftueshme për të ndikuar gjumin. E njëjta logjikë vlen edhe për pretendimet për mëlçinë: funksioni i mëlçisë vetë është detoksifikimi dhe mënyrat më efektive për ta mbështetur janë më shumë si: të ulësh alkoolin, të mbash peshë të shëndetshme dhe të ushqehesh në mënyrë të balancuar.