
Kënga me të cilën Ermal Meta ngjitet këtë vit në skenën e Sanremos quhet “Stella Stellina”. Në sipërfaqe tingëllon si një ninullë, e butë, pothuaj e pafajshme. Por brenda saj rri një goditje e ftohtë realiteti: një fëmijëri nën shpërthime, një botë që shembet pa pyetur, dhe pyetja më e pamëshirshme që mund të bëjë një prind: si ia shpjegon të keqen një fëmije.
Ai tregon se gjithçka nisi nga një imazh që i mbeti në mendje. Një vajzë e vogël nga Gaza, pa emër, por me një shikim që i mjaftoi për t’i ndezur këngën brenda. E shkroi shpejt, me instinkt, dhe pastaj kërkoi që Dardust t’i jepte formë më moderne e më të fuqishme, si një mënyrë që kjo histori të mos mbetej thjesht një pëshpëritje.
Një detaj e bën edhe më të fortë rrëfimin e tij: ajo natë kur melodia u kthye nga një këngë e shpikur për të bijën, në një këngë me një qëllim tjetër. Fëmija e tij flinte, ndërsa ai zbriste në studio dhe “Stellina” i dilte nga goja jo si lojë, por si dhimbje. Sepse kur bëhesh prind, shumë gjëra nuk i sheh më nga larg. Nuk i shikon vetëm me mend, i ndjen në lëkurë.
Pse nuk e thotë “Gaza” në tekst
Edhe pse frymëzimi është i qartë, ai shpjegon se në tekst nuk e përmend drejtpërdrejt emrin e vendit, jo për ta fshehur, por për të mos e ngushtuar këngën në një kufi të vetëm. Ai kërkon që kënga të mbetet një këngë për luftën si fenomen, për njerëzit e bllokuar mes mureve dhe detit, për tragjeditë që mund të ndryshojnë emër e koordinata, por mbeten e njëjta plagë.
Në këtë pikë, ai nuk kërkon të japë përgjigje të gatshme. Përkundrazi, e mban këngën si një pyetje të hapur. Sepse sipas tij, edhe të rriturit shpesh nuk e kuptojnë dot plotësisht çfarë po ndodh, e jo më t’ia bësh “të kuptueshme” një fëmije. Dhe pikërisht këtu nis drama e vërtetë: jo vetëm çfarë po ndodh, por si e përkthen një njeri të keqen në gjuhën e pafajësisë.
Polemikat dhe “rreziku” i të thënit ashtu siç e ndjen
Ai e pret që kënga të sjellë polemika. Madje nuk e shmang idenë, e pranon si çmim të pashmangshëm. Qëndrimi i tij është i drejtpërdrejtë: një kantautor, thotë ai, ka detyrë të tregojë saktësisht çfarë ndjen, pa e filtruar për t’i pëlqyer kujtdo. Sepse në momentin që filtron, fillon të tërhiqet prapa nga vetja.
Ai e lidh këtë edhe me konceptin e fjalës së lirë. Jo si një slogan, por si një vendim personal: të mos ia vësh vetes “maska”, të mos ia bësh vetes heshtjen zakon. Kur del në një skenë të madhe, sipas tij, duhet të jesh gati të mbrosh atë që ke thënë, edhe kur të vjen kundër.
Paterniteti, adoptimi dhe ndjesia e impotencës
Jeta private e ka ndryshuar ndjeshmërinë e tij, dhe ai nuk e fsheh. Ai flet për faktin se kur ke fëmijë, rritet jo vetëm instinkti i mbrojtjes, por edhe një ndjenjë e hidhur impotence: ti do të doje ta kontrolloje botën, por nuk mundesh. Në familjen e tij sot janë tre fëmijë, përfshirë edhe dy vajza shqiptare që ai dhe bashkëshortja e tij i kanë adoptuar vitin e kaluar. Dhe pikërisht këtu ai kthehet sërish te e njëjta pyetje: si ia tregon një fëmije çfarë është e keqja. Mbase, thotë ai, nuk ia tregon duke e përshkruar të keqen, por duke i mësuar çfarë është e mira.
Një botë e ndarë dhe frika nga e nesërmja
Ai e sheh botën si një vend gjithnjë e më të ndarë në kampe. Por ndarja, sipas tij, nuk është thjesht politike, as “kush është i mirë” e “kush është i keq”. Ndarja reale është mes atyre që kanë pushtet dhe atyre që nuk kanë. Dhe këtu vjen një ide interesante që ai e përsërit me bindje: këngët frikësojnë pikërisht sepse janë “vertikale”, sepse mund të thyejnë mure të padukshme, të kalojnë nga një anë te tjetra pa leje.
Ai nuk e fsheh ankthin për të ardhmen. Thotë se shqetësohet për fëmijët e tij, për fëmijët e të gjithëve, për ne. Por një fije besimi sërish e mban: beson te aftësia e njeriut për t’u rigjeneruar, për t’u kthyer te vetja. Problemi, sipas tij, nis kur ne jetojmë pasivisht atë që ndodh. Sepse pasiviteti nuk është neutral, është rrezik.
Dhe në fund, ai e zbret gjithçka në një fjali që tingëllon më shumë si betim sesa si deklaratë artisti: nuk e di çfarë babai “ideal” do të ishte, por di që gjëja më e rëndësishme është të jetë aty. Të jetë aty kur fëmijët rrëzohen, të jetë aty kur ngrihen. Sepse edukimi, thotë ai, nuk bëhet me fjalë të bukura. Bëhet me shembull. Me gjeste. Me praninë që nuk zëvendësohet.
