Fëmijët në tavolinë: të ngrënit vetëm i ndihmon ata të flasin më shpejt

Të mësosh të hash në mënyrë të pavarur është një etapë qendrore e zhvillimit të fëmijës dhe zakonisht arrihet brenda moshës dy vjeç e gjysmë. Por edhe më herët, shenjat e interesit për ushqimin dhe dëshira për të përdorur duart ose lugën tregojnë nisjen e një procesi që nuk lidhet vetëm me të ushqyerit. Dëshmitë shkencore më të fundit sugjerojnë se pjesëmarrja në vaktet familjare që në fazat e para të fillimit të ushqimeve të ngurta, sipas modelit të ushqyerjes plotësuese “sipas kërkesës”, mund të ndikojë fusha të zhvillimit që duken larg, si komunikimi dhe gjuha.

Studimi dhe kampioni
Kjo lidhje është në qendër të një studimi të botuar në revistën Child Development, rezultat i bashkëpunimit mes Universitetit të Romës Tor Vergata, Sapienza Universiteti i Romës dhe Institutit të Shkencave dhe Teknologjive të Njohjes të Këshillit Kombëtar të Kërkimeve (Cnr-Istc), me kontributin e Institutit Superior të Shëndetit dhe partnerëve ndërkombëtarë, mes tyre Appalachian State University në Shtetet e Bashkuara dhe Aston University në Mbretërinë e Bashkuar. Kërkimi është kryer mbi një kampion prej gati 200 fëmijësh, duke përfshirë edhe nënat e tyre, për të vëzhguar marrëdhënien mes autonomisë në të ngrënë dhe zhvillimit komunikativ.

Të hash vetë dhe të komunikosh më shumë
Nga analiza e të dhënave del se fëmijët që, në moshën një vjeç, hanë më shpesh pa ndihmën e drejtpërdrejtë të një të rrituri, gjatë vaktit prodhojnë një numër dukshëm më të madh vokalizimesh dhe gjestesh. “Momenti i vaktit nuk është vetëm një rast për të plotësuar nevojën për t’u ushqyer, por është një kontekst ku aktivizohen shumë procese zhvillimore, që përfshijnë zhvillimin motorik, njohës dhe socio-emocional të fëmijës”, shpjegon Giulia Pecora nga Universiteti i Romës Tor Vergata, në një njoftim. “Kur fëmija mund ta ndajë vaktin me pjesën tjetër të familjes, ka mundësi të vëzhgojë sjelljet e të tjerëve, t’i imitojë dhe të marrë një rol aktiv brenda ndërveprimeve sociale.”

Fëmijët në çerdhe: shkëmbimi i baktereve të zorrëve i bën mirë shëndetit. Studimi italian
Një kërkim i botuar në Nature nga Universiteti i Trentos hedh dritë mbi një fazë deri tani pak të eksploruar të pjekurisë mikrobike dhe tregon se mjediset shoqërore si çerdhet e fëmijëve mund të jenë vende të rëndësishme jo vetëm psikologjikisht, por edhe biologjikisht.

Një efekt që zgjat në kohë
Një nga aspektet më të rëndësishme të studimit lidhet me qëndrueshmërinë e kësaj marrëdhënieje me kalimin e kohës. “Ajo që të habit veçanërisht është se kjo marrëdhënie mes autonomisë në të ngrënë dhe zhvillimit komunikativ ruhet edhe pas një periudhe kohore”, vazhdon Pecora. “Në fakt, fëmijët që më shpesh hanë vetë në moshën një vjeç kanë një probabilitet afërsisht dy herë më të lartë për të prodhuar fjali në 24 muaj.”

Lidhja mes motorikës dhe gjuhës
Rezultatet hyjnë në linjën e studimeve që tregojnë një ndërveprim të ngushtë mes zhvillimit motorik dhe atij gjuhësor në dy vitet e para të jetës. “Në përputhje me provat shkencore më të fundit, sipas të cilave përvetësimi i gjuhës dhe aftësitë motorike ndikojnë reciprokisht gjatë dy viteve të para të jetës, fëmijët që mësojnë herët të hanë në mënyrë autonome kanë më shumë raste për të manipuluar ushqimin dhe për të përsosur aftësitë motorike përmes lëvizjeve fine të duarve, dhe kjo reflektohet edhe në aftësinë për të komunikuar përmes gjesteve, që është thelbësore në këtë moshë”, shton Francesca Bellagamba nga Sapienza Universiteti i Romës. “Këto aftësi motorike janë të lidhura ngushtë me procese të tjera njohëse të rëndësishme që kontribuojnë në zhvillimin e gjuhës, si vëmendja e përbashkët, imitimi, përdorimi i mjeteve, vetërregullimi, njohja vizuale dhe mësimi i emrave të objekteve.”

Udhëzime praktike për familjet dhe profesionistët
Përfundimet e studimit të botuar në Child Development gjejnë mbështetje edhe në një tjetër kërkim të kryer nga studiuesit e Departamentit të Shkencave dhe Bioteknologjive për ushqime, ushqyerje dhe shëndet të Universitetit Campus Bio-Medico të Romës dhe të botuar në Scientific Report. Edhe në këtë rast, vëmendja përqendrohet te vlera e rutinave të përditshme dhe te rëndësia e nxitjes së pjesëmarrjes aktive të fëmijës në kontekstet familjare. Rezultatet tregojnë se promovimi i autonomisë gjatë vakteve ndihmon në krijimin e mjediseve të pasura me stimuj motorikë, relacionalë dhe komunikativë, duke mbështetur në mënyrë të integruar zhvillimin gjuhësor, njohës dhe socio-emocional, si dhe duke ofruar tregues praktikë të dobishëm për prindërit, pediatrët dhe profesionistët shëndetësorë.

Në mënyrë specifike, ai kërkim vë në pah efektivitetin e përdorimit të Nutripiatto, një mjet edukimi ushqimor i thjeshtë dhe intuitiv i zhvilluar nga Nestlé me mbikëqyrje shkencore nga Sipps (Shoqëria Italiane e Pediatrisë Parandaluese dhe Sociale) dhe nga Universiteti Campus Bio-Medico i Romës, për të përfshirë fëmijët nga 4 deri në 12 vjeç në përgatitjen e vakteve të tyre, me qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për porcionet dhe nxitjen e zakoneve më të balancuara ushqimore që në fëmijëri.

Burimet shkencore të cituara në këtë artikull
Self-feeding and communicative development from 12 to 24 months of age: An observational study

Comparative survey of eating and lifestyle habits in Italian school age children using Nutripiatto as an educational tool