Lodhje, nervozizëm, irritim, stres dhe gjumë i trazuar: ka periudha kur të gjitha na godasin njëkohësisht. Dhe çfarë nëse një nga arsyet lidhet me një mungesë shumë të zakonshme? Magnezi është një mineral “multifunksional”, i domosdoshëm për funksionimin normal të organizmit, por shumë njerëz rezultojnë me nivele të ulëta.

Pse na bie magnezi?
Arsyet më të shpeshta lidhen me:

-stresin dhe stilin e jetesës
-dietën perëndimore, shpesh e varfër në fruta-perime sezonale dhe drithëra integrale
-ushqime shumë të përpunuara, “junk food”, dhe alkool në tepricë
-produkte të rritura në toka të varfëruara ushqyese

Për çfarë shërben magnezi?
Magnezi është një nga mineralet thelbësore dhe merr pjesë në qindra procese biokimike në trup. Ndihmon veçanërisht:

-funksionin e zemrës, trurit, muskujve, kockave dhe metabolizmit
-përballimin e stresit dhe mungesës së gjumit
-prodhimin e ATP-së (molekula e energjisë në çdo qelizë), pra energji fizike dhe mendore, si edhe riparim të qelizave e indeve.

Përfitimet kryesore të magnezit
-Për energjinë: ndihmon proceset që e kthejnë ushqimin në energji
-Për ankthin dhe irritimin: punon në ekuilibër me kalciumin për sistemin nervor
-Për pagjumësinë: mund të ndihmojë kur ka zgjime natën dhe krampa; ul kortizolin (hormoni i stresit)
-Për dhimbjet e kokës: relakson muskujt dhe sistemin nervor; disa studime sugjerojnë se mund të lehtësojë dhimbjen
-Për sindromën premenstruale: shpesh lidhet me nivele të ulëta magnezi
-Për lëkurën (psoriazë/ekzemë): ndihmon elasticitetin dhe mbrojtjen e lëkurës; mund të ulë irritimin dhe skuqjen
-Për kockat/osteoporozën: përfshihet në proceset e ndërtimit të kockës

Shenjat e mungesës së magnezit
-dhimbje muskulore
-tkurrje/dridhje muskulore
-rënie energjie
-ankth dhe depresion
-çrregullime gjumi
-çekuilibra hormonalë
-tension i lartë
-aritmi
-konvulsione
-kalcifikim i arterieve

A mund të marrin të gjithë suplemente magnezi?
Në përgjithësi po, por duhet zgjedhur forma e duhur sipas nevojës (dhe nëse keni sëmundje kronike ose merrni ilaçe, këshillohuni me mjekun). Magnezi shihet shpesh si i dobishëm sidomos për ata me: inflamacione kronike, migrena, fibromialgji, rrezik osteoporoze, gjumë të pamjaftueshëm, ose sportistë.

Kur është më mirë të merret magnezi?
Shpesh këshillohet në mbrëmje sepse relakson dhe mund të ndihmojë gjumin. Një sugjerim praktik: rreth dy orë pas darkës, sepse përthithja e magnezit mund të ulet kur merret bashkë me kalcium, proteina ose fosfate.

Ushqime të pasura me magnez
-çokollatë e zezë
-arra (bajame, kashu, fistikë)
-fara kungulli
-bishtajore (qiqra, thjerrëza, fasule)
-drithëra integrale
-fruta të thata (hurma, fiq të thatë)
-perime me gjethe jeshile
-angjinare
-parmixhan

Suplementet: sa dhe çfarë forme?
Kur dieta nuk mjafton, përdoren suplemente. Doza e përmendur shpesh si orientuese është 300–400 mg në ditë (varet nga mosha, gjendja shëndetësore dhe produkti).

Forma të zakonshme të magnezit dhe për çfarë përdoren:

-Magnez glicinat/bisglicinat: përthithje e mirë; i përshtatshëm për ankth, humor dhe gjumë (zakonisht në mbrëmje)
-Magnez citrat: i dobishëm për stres, ankth, krampa; mund të ketë efekt lehtësisht laksativ
-Magnez malat: shpesh për energji, muskuj dhe fitness (më mirë në mëngjes)
-Klorur magnezi: për shqetësime muskulore dhe si laksativ; mund të përdoret edhe topikisht (p.sh. kripë banjo)
-Oksid magnezi: përthithet më pak; më shumë njihet për efekt laksativ
-Magnez L-treonat: i përthithshëm; lidhet me sistemin nervor, stresin dhe dhimbjet e kokës.