Kur verbohen nga autoriteti i tyre, shumë liderë paguajnë “taksën e arrogancës”. Shpesh e ngatërrojmë dominimin me lidershipin. Priremi t’i shohim njerëzit që kontrollojnë ambientin dhe imponojnë vullnetin e tyre si “më të mirët” në atë që bëjnë.

Por, sipas Peter Sear Ph.D. i cili punon si psikolog në fushën e performancës elitare, ekziston një fenomen që përsëritet vazhdimisht: pushteti mund të funksionojë si një anestetik neurologjik.

Ai mpin pikërisht aftësitë empatike që janë thelbësore për sukses afatgjatë. (Empatia është aftësia për të kuptuar dhe ndier emocionet, mendimet apo gjendjen e një personi tjetër, duke u vendosur në këndvështrimin e tij).

Kur një lider verbohet nga autoriteti i tij, ai nuk bëhet thjesht “i vështirë” në komunikim. Ai kthehet në një rrezik strategjik për organizatën.

Në atë moment fillon të paguajë atë që autori e quan “taksa e arrogancës”. Vendimet merren në një vakum psikologjik, të shkëputura nga perspektivat e ekipit dhe motivet e kundërshtarëve, dhe kjo ka një kosto të lartë.

Shkenca pas “verbërisë empatike”

Studimet neurologjike sugjerojnë se pushteti mund të ndryshojë realisht mënyrën se si truri përpunon sinjalet sociale.

Sipas kërkimeve, njerëzit në pozicione me autoritet të lartë shfaqin aktivitet më të ulët të “pasqyrimit” në korteksin paraballor të trurit. Kjo do të thotë se verbëria empatike nuk është vetëm një zgjedhje personale, por edhe një efekt neurologjik i pushtetit.

Mungesa e empatisë nuk është thjesht mungesë “mirësie”. Ajo është një dështim i inteligjencës njerëzore. Një lider që nuk arrin të empatizojë nuk arrin më as të perceptojë.

Ai humbet aftësinë për të kuptuar sinjalet delikate të pakënaqësisë te një anëtar bordi apo ndryshimin e strategjisë te një konkurrent. Në vend që të drejtojë një organizatë reale, ai fillon të menaxhojë një projeksion të egos së vet.

Brishtësia e “heroit”

Nga perspektiva e psikologjisë Jungiane, ky është një dështim i integrimit personal. Një lider i verbuar nga pushteti identifikohet tepër me arketipin e “Heroit”. Ai mohon “hijen” e vet, pjesën e psikikës që pranon gabimet, dyshimet dhe nevojën për lidhje njerëzore.

Ndërsa një lider i integruar është elastik sepse mund të pranojë gabimet dhe të ndryshojë drejtim, lideri i verbuar nga pushteti është i brishtë.

Për shkak se e konsideron vizionin e vet si të pagabueshëm, çdo mendim ndryshe shihet si kërcënim që duhet shtypur, jo si sinjal që duhet analizuar.

Shembuj të dështimit

Historia e kolapsit të korporatave rrallëherë është histori matematikash të këqija. Më shpesh është histori izolimi psikologjik.

Rasti i Nokia-s

Lidershipit të Nokia-s nuk i mungonte inteligjenca, por kishte një “shkëputje empatike”. Ata krijuan një kulturë ku menaxherët e mesëm ndiheshin të pasigurt për të raportuar të vërtetën mbi rritjen e tregut të smartphone-ve.

Liderët nuk kishin empatinë e nevojshme për të ruajtur sigurinë psikologjike brenda kompanisë. Ishte si të drejtoje një avion me instrumente të dëmtuara.

Empatia strategjike si mjet mbijetese

Nëse nuk arrin të “lexosh” kundërshtarin, nuk mund të parashikosh lëvizjen e tij të ardhshme. Në librin Empathic Leadership: Lessons from Elite Sport, autori argumenton se liderët më të mirë, ata që arrijnë të ruajnë suksesin në kohë, e trajtojnë empatinë si një mjet inteligjence.

Empatia është një nga mënyrat më natyrale për të mbledhur informacion. Në fakt, duhet një përpjekje e madhe për ta “fikur”. Empatia strategjike i lejon liderit të kuptojë “fërkimet psikologjike” gjatë negociatave apo “lodhjen kulturore” brenda ekipit shumë kohë përpara se këto probleme të shfaqen në bilancet financiare.

Ajo funksionon si sistemi më i hershëm paralajmërues. Duke qëndruar emocionalisht të lidhur me njerëzit dhe organizatën, liderët empatikë shmangin “taksën e arrogancës” dhe ruajnë një pamje të qartë e të pashformuar të realitetit konkurrues.

A janë liderët e verbuar nga pushteti vërtet në formën e tyre më të mirë? Sipas provave, ata janë në fakt më të cenueshmit. Lidershipi i vërtetë kërkon guximin për të mbetur njerëzor dhe emocionalisht i lidhur, edhe kur efektet dehëse të pushtetit përpiqen ta vënë psikikën në gjumë.

Liderët më efektivë nuk janë domosdoshmërisht më të zhurmshmit. Janë ata që kanë disiplinën për të mbajtur “sensorët empatikë” gjithmonë aktivë, duke siguruar që strategjia e tyre të mbetet e lidhur me realitetin.