Një ritual wellness i përhapur edhe mes personazheve të famshme, që premton kontroll më të mirë të oreksit dhe të sheqerit në gjak. Por çfarë mbështetet vërtet nga shkenca dhe cilat janë efektet anësore që duhen njohur?
Ritualet e mëngjesit për mirëqenie janë të shumta: disa pinë ujë me limon, të tjerë një gotë të madhe me ujë sapo zgjohen, ndërsa një tjetër zakon i bërë popullor nga personazhet e famshme është pirja e uthullës së mollës të holluar në ujë.
Victoria Beckham ka treguar se e nis ditën me uthull molle, ndërsa edhe emra të tjerë të njohur, si Jennifer Aniston dhe Olivia Munn, raportohet se e konsumojnë herë pas here.
Popullariteti i këtij zakoni është rritur edhe në rrjetet sociale, ku uthulla e mollës shpesh paraqitet si një mënyrë për të “aktivizuar metabolizmin”, për të ulur urinë dhe për të humbur peshë. Megjithatë, shkenca paraqet një tablo shumë më të matur.
Çfarë thotë shkenca për uthullën e mollës?
Uthulla e mollës prodhohet përmes fermentimit të sheqernave natyrale të mollëve. Përbërësi i saj kryesor aktiv është acidi acetik.
Disa studime të vogla sugjerojnë se acidi acetik mund të ngadalësojë tretjen e karbohidrateve dhe të zbusë disi rritjen e sheqerit në gjak pas një vakti, veçanërisht kur konsumohet së bashku me ushqimin ose pak përpara tij.
Është vërejtur gjithashtu një efekt i mundshëm dhe modest te ndjesia e ngopjes. Kjo mund t’i ndihmojë disa persona të konsumojnë më pak ushqim, por nuk do të thotë se uthulla e mollës shkakton vetë humbje të konsiderueshme në peshë.
Studimet ekzistuese janë përgjithësisht të vogla dhe afatshkurtra. Nuk ka prova të forta se uthulla e mollës “përshpejton metabolizmin”, djeg dhjamin apo detoksifikon organizmin.
Edhe pse disa lloje të pafiltruara përmbajnë atë që quhet “mother”, një përzierje kulturash dhe mbetjesh fermentimi, kjo nuk e bën automatikisht uthullën një burim të rëndësishëm probiotik. Përfitimet e ushqimeve të tjera të fermentuara, si kosi apo kefiri, nuk mund t’i atribuohen pa dallim edhe uthullës së mollës.
A ndihmon për tretjen dhe refluksin?
Disa persona raportojnë se uthulla e mollës i ndihmon të ndihen më pak të fryrë. Të tjerë përjetojnë efektin e kundërt.
Për shkak të aciditetit të saj, uthulla mund të irritojë stomakun, të shkaktojë të përziera dhe ta përkeqësojë refluksin gastroezofageal. Për këtë arsye, nuk duhet konsideruar si trajtim për urthin, refluksin apo problemet e tretjes.
Nëse simptomat e tretjes janë të vazhdueshme, duhet kërkuar shkaku i tyre me ndihmën e një profesionisti të kujdesit shëndetësor.
Si mund të konsumohet më sigurt?
Uthulla e mollës nuk duhet pirë asnjëherë e paholluar. Aciditeti i saj mund të irritojë fytin dhe stomakun, si edhe të dëmtojë smaltin e dhëmbëve.
Për ta provuar, mund të hollohet një ose dy lugë çaji në një gotë të madhe me ujë. Nuk është e nevojshme të pihet me stomakun bosh dhe nuk ka prova se mëngjesi është momenti më i mirë.
Në fakt, personat me stomak të ndjeshëm mund ta tolerojnë më mirë kur konsumohet së bashku me një vakt ose përdoret thjesht si salcë për sallatë.
Pirja me pipëz mund ta zvogëlojë kontaktin me dhëmbët. Pas konsumimit, goja mund të shpëlahet me ujë të thjeshtë. Nuk këshillohet larja e menjëhershme e dhëmbëve, sepse smalti mund të jetë përkohësisht më i ndjeshëm nga acidi; është më mirë të pritet të paktën 30 minuta.
Përvoja ime me ujë dhe uthull molle
Vendosa ta provoja këtë zakon nga kurioziteti, pasi kisha dëgjuar shumë për të. Nuk prisja rezultate të jashtëzakonshme, por shpresoja që të më ndihmonte me fryrjen dhe me urinë që ndieja përpara drekës.
Pas rreth dhjetë ditësh, vura re se ndihesha disi më e lehtë dhe se mbërrija në vaktin e drekës me më pak uri. Megjithatë, kjo mbetet përvoja ime personale dhe nuk provon se ndryshimet u shkaktuan domosdoshmërisht nga uthulla.
Rutina e mëngjesit mund të ndikojë edhe në zakone të tjera: kur fillojmë ditën duke u hidratuar dhe duke i kushtuar më shumë vëmendje ushqimit, mund të bëhemi më të ndërgjegjshëm për zgjedhjet gjatë gjithë ditës.
Shija e uthullës mbetet e fortë dhe jo e këndshme për të gjithë. Për këtë arsye, nuk ka arsye të detyroheni ta konsumoni, sidomos nëse shkakton djegie, të përziera, dhimbje stomaku ose shqetësime të tjera.
Kush duhet të tregojë kujdes?
Personat me refluks, gastrit, ulçerë ose gastroparezë duhet të konsultohen me mjekun përpara se ta përfshijnë në rutinën e tyre.
Kujdes nevojitet edhe te personat që marrin insulinë, medikamente për uljen e sheqerit në gjak, diuretikë ose barna të tjera që mund të ndikojnë në kalium dhe glukozë.
Konsumimi i shpeshtë dhe në sasi të mëdha mund të kontribuojë në dëmtimin e smaltit të dhëmbëve, acarimin e sistemit tretës dhe, në raste të rralla, në uljen e kaliumit.
Po suplementet me uthull molle?
Kapsulat dhe karamelet me uthull molle nuk janë domosdoshmërisht më efektive ose më të sigurta. Sasia e acidit acetik mund të ndryshojë nga një produkt te tjetri, ndërsa disa variante në formë karamelesh përmbajnë sheqer të shtuar.
Përfitimet e tyre nuk janë provuar më mirë se ato të uthullës së zakonshme dhe nuk duhet të përdoren si zëvendësim për ushqyerjen e ekuilibruar.
Më mirë në mëngjes, në mbrëmje apo para vakteve?
Nuk ka prova bindëse se uthulla e mollës duhet pirë patjetër në mëngjes ose me stomakun bosh.
Nëse synimi është një efekt i mundshëm mbi gliceminë pas vaktit, konsumimi i holluar afër një vakti me karbohidrate ka më shumë kuptim sesa pirja rastësisht gjatë ditës. Megjithatë, personat që marrin medikamente për diabetin nuk duhet ta provojnë pa këshillën e mjekut.
Pirja pak para gjumit nuk rekomandohet për personat me refluks, pasi shtrirja mund të shtojë irritimin dhe urthin. Nuk ka prova të besueshme se uthulla relakson muskujt, ul stresin apo përmirëson gjumin.
Përfundimi
Uthulla e mollës mund të ketë një efekt të vogël te përgjigjja e sheqerit në gjak dhe ndjesia e ngopjes, por nuk është një mjet magjik për dobësim dhe nuk zëvendëson një dietë të ekuilibruar.
Nëse tolerohet mirë, mund të konsumohet në sasi të vogla dhe gjithmonë e holluar. Por nëse shkakton djegie, refluks ose dhimbje stomaku, nuk ka asnjë përfitim që justifikon vazhdimin e saj.
