Për shumicën e njerëzve, kaloritë konsiderohen si një vlerë fikse: nëse dy persona hanë të njëjtin ushqim në të njëjtën sasi, supozohet se të dy përthithin të njëjtin numër kalorish. Megjithatë, ekspertët thonë se kjo nuk është gjithmonë e vërtetë.
Sipas dietologëve, sasia e kalorive që trupi përthith nga ushqimi ndryshon nga një person te tjetri. Mënyra se si funksionon tretja, përbërja e mikrobiomës së zorrëve dhe struktura e ushqimit ndikojnë drejtpërdrejt në energjinë që organizmi arrin të marrë.
Çfarë janë kaloritë?
Kaloria është njësia që mat energjinë që trupi përfiton pasi tret dhe përpunon ushqimin. Nëse një pjesë e ushqimit nuk tretet plotësisht, organizmi nuk përfiton të gjitha kaloritë që ai përmban.
Pse ndryshon përthithja e kalorive?
Bakteret që jetojnë në zorrë luajnë një rol të rëndësishëm në përthithjen e energjisë. Çdo person ka një mikrobiomë unike, ndaj disa njerëz arrijnë të nxjerrin më shumë energji nga i njëjti ushqim sesa të tjerët.
Për shembull, dy persona që konsumojnë një patate të pjekur mund të mos përthithin të njëjtin numër kalorish, pasi bakteret në zorrët e tyre e përpunojnë ndryshe niseshtenë.
Studime të ndryshme kanë treguar gjithashtu se personat me obezitet kanë një përbërje të ndryshme të mikrobiomës krahasuar me ata me peshë normale.
Enzimat tretëse
Tretja varet edhe nga enzimat që prodhon organizmi. Nëse ato mungojnë ose prodhohen në sasi të pamjaftueshme, trupi nuk arrin të zbërthejë siç duhet yndyrnat, proteinat apo karbohidratet dhe, për rrjedhojë, nuk përthith të gjitha kaloritë.
Kjo ndodh në disa gjendje si: mungesa e lindur e enzimave që zbërthejnë disa sheqerna;
pamjaftueshmëria e pankreasit; intoleranca ndaj laktozës.
Edhe disa sëmundje të aparatit tretës mund të ulin përthithjen e kalorive, si: sëmundja celiake; sëmundja e Crohn-it; sindroma e zorrës së irrituar (IBS).
Në këto raste, ushqimi kalon më shpejt nëpër sistemin tretës ose zorra nuk arrin të përthithë siç duhet lëndët ushqyese.
Çfarë do të thotë kjo për ju?
Ekspertët theksojnë se shumica e njerëzve nuk duhet të shqetësohen për këto ndryshime, përveç rasteve kur vuajnë nga një sëmundje e sistemit tretës.
Në vend që të fiksoheni pas numërimit të kalorive, specialistët rekomandojnë të përqendroheni te cilësia e ushqimit, vlerat ushqyese dhe sinjalet që ju jep trupi.
Sipas tyre, kaloritë nuk janë një numër identik për të gjithë. Biologjia individuale, shëndeti i zorrëve dhe mënyra se si organizmi tret ushqimin bëjnë që secili person të përthithë energjinë në mënyrën e vet. Për këtë arsye, një qasje më e personalizuar ndaj ushqyerjes është më e dobishme sesa mbështetja vetëm te numri i kalorive në etiketat e produkteve.
